Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế Yukiya Amano gặp gỡ giới báo chí nhân chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam23:03:00 13/01/2014

Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam từ ngày 07-11/01/2014, Ngài Yukiya Amano, Tổng giám đốc cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đã có cuộc tiếp kiến Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, tiếp kiến Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và làm việc với một số cơ quan của Việt Nam: Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), Bộ Công Thương, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, Cục Năng lượng nguyên tử, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai, UBND tỉnh Ninh Thuận và thị sát địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

Trong thời gian chuyến thăm, vào sáng ngày 9/01/2014 tại Hà Nội, Ngài Yukiya Amano và Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Đình Tiến đã tham dự buổi gặp gỡ với giới báo chí. Tham dự buổi họp báo còn có đại diện lãnh đạo một số đơn vị liên quan thuộc Bộ KH&CN và phóng viên của các cơ quan thông tấn, báo chí trong nước và quốc tế.

Ảnh: Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Đình Tiến và Ngài Yukiya Amano tham dự buổi gặp gỡ với giới báo chí ngày 9/01/2014.

Ảnh: Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Đình TiếnNgài Yukiya Amano tham dự buổi gặp gỡ với giới báo chí ngày 9/01/2014.

Phát biểu khai mạc buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Đình Tiến nhấn mạnh Việt Nam đang trong giai đoạn chuẩn bị cho việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân (ĐHN) đầu tiên tại tỉnh Ninh Thuận – một dự án quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy vấn đề đặt ra hiện nay là cần làm cho người dân hiểu rõ vai trò đóng góp của Dự án cũng như nhận thức được các yếu tố đảm bảo an toàn, an ninh, từ đó nâng cao sự ủng hộ của công chúng để thực hiện thành công dự án ĐHN đầu tiên.

Ảnh: Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Đình Tiến phát biểu khai mạc buổi họp báo.

Tiếp đó, các phóng viên đã có nhiều câu hỏi dành cho Ngài Yukiya Amano xung quanh xu hướng phát triển ĐHN trên thế giới sau sự cố Fukushima, vấn đề cải tiến an toàn ĐHN, các vấn đề liên quan đến phát triển cơ sở hạ tầng ĐHN cũng như hỗ trợ của IAEA đối với Việt Nam trong triển khai Dự án ĐHN Ninh Thuận.

Tổng Giám đốc IAEA cho biết, sau tai nạn Fukushima, niềm tin của cộng đồng quốc tế với điện hạt nhân bị suy giảm nhiều. Tại thời điểm ấy, nhiều người nghĩ ĐHN sẽ không còn tương lai phát triển, nhưng giờ nhìn lại bức tranh ấy rất khác. Nhiều nước vẫn đặt niềm tin vào điện hạt nhân nhằm đảm bảo an ninh năng lượng, bởi nó có nhiều ưu điểm như không sản sinh ra các khí gây hiệu ứng nhà kính; giá thành không thay đổi so với điện năng sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch và khả năng cung cấp nguồn điện năng ổn định...Theo dự báo của IAEA, tới năm 2030, mức độ tăng trưởng của ĐHN theo kịch bản thấp là 17% và theo kịch bản cao lên tới 94%. Sau sự kiện Fukushima, các quốc gia đã có nhận thức sâu sắc hơn cũng như đã đưa ra nhiều cải tiến để đảm bảo an toàn. Hiện nay có thể nói các nhà máy điện hạt nhân an toàn hơn rất nhiều so với trước sự cố đáng tiếc trên. Tổng Giám đốc IAEA khẳng định “Tôi tin rằng ĐHN sẽ tiếp tục phát triển và trung tâm của sự phát triển ấy ở ngay các nước Châu Á”.

Về vấn đề an toàn ĐHN, Ông Amano cho biết có 2 yếu tố quan trọng mà IAEA khuyến cáo các nước thành viên phải luôn chú trọng là “ngăn ngừa tai nạn và giảm thiểu hậu quả”.  Sau sự cố Fukushima, các quốc gia đã hiểu sâu sắc hơn về sự cần thiết của việc thực thi an toàn điện hạt nhân. Chẳng hạn, các quốc gia ở châu Âu đã tiến hành kiểm tra khả năng đáp ứng (stress-test) với những điều kiện khắc nghiệt, chống chịu tai nạn nghiêm trọng như lũ lụt, động đất, lốc xoáy, máy bay đâm… trong thời gian dài đối với tất cả các tổ máy điện hạt nhân đang vận hành. Bản thân Ngài Tổng Giám đốc khi đi thăm các quốc gia có điện hạt nhân như Ấn Độ, Nam Phi hay Liên bang Nga cũng đã ghi nhận rằng các nhà máy ĐHN tại các quốc gia này đã được bổ sung thêm các phương tiện kỹ thuật nhằm nâng cao an toàn, ví dụ như bố trí các máy phát điện diesel để làm mát lò phản ứng trong trường hợp sự cố mất điện toàn nhà máy. Các biện pháp kỹ thuật như thiết kế các lớp bảo vệ ngăn không cho vật liệu phóng xạ rò rỉ ra bên ngoài cũng được chú trọng để có thể giảm thiểu đến mức thấp nhất ảnh hưởng tới môi trường và con người khi tai nạn đã xảy ra.

Đối với phát triển cơ sở hạ tầng ĐHN, Ngài Amano cho biết hiện trên thế giới có khoảng 30 quốc gia sử dụng điện hạt nhân và nhiều quốc gia đang muốn phát triển lĩnh vực này. Quan điểm của Ngài Tổng Giám đốc cũng là quyền tiếp cận với công nghệ điện hạt nhân không thể chỉ giới hạn ở các quốc gia giàu có phát triển mà các quốc gia đang phát triển cũng phải dược tiếp cận với công nghệ này. Không chỉ Việt Nam mà nhiều quốc gia khác cũng phát triển điện hạt nhân mà chưa hề có kinh nghiệm. Về phía mình, IAEA đã và đang nỗ lực giúp đỡ các quốc gia mới phát triển điện hạt nhân một cách an toàn và bền vững. IAEA đã xây dựng bộ hướng dẫn rất hữu ích về cách tiếp cận xây dựng cơ sở hạ tầng điện nhân theo các Cột mốc bao gồm 19 vấn đề từ việc tham gia các công ước quốc tế trong lĩnh vực hạt nhân, pháp quy, lựa chọn địa điểm, thanh sát, đào tạo nhân lực và đặc biệt là việc xây dựng một cơ quan pháp quy độc lập, vững mạnh. Liên quan tới vấn đề này, Ngài Yukiya Amano cho biết Việt Nam đã tham vấn IAEA ngay từ khi có ý định phát triển điện hạt nhân và IAEA cũng đã xem xét, đóng góp nhiều ý kiến cho Việt Nam để hoàn thiện cơ sở hạ tầng điện hạt nhân. Thời gian qua, Việt Nam có nhiều tiến bộ trong việc này như lập báo cáo khả thi, chuẩn bị nhân sự, tham gia công ước quốc tế… Tuy nhiên, theo ông “Dự án ĐHN là một dự án lâu dài và phức tạp, vì vậy các bạn còn nhiều việc phải làm, cần phải học tập các quốc gia đi trước cũng như tiếp tục tham vấn IAEA.. Đó cũng là lý do tôi đến đây với mong muốn thúc đẩy hơn nữa việc hợp tác giữa IAEA và Việt Nam. IAEA sẽ làm mọi thứ để giúp Việt Nam xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận.”

Ảnh: Ngài Yukiya Amano trả lời các câu hỏi của các phóng viên báo chí.

Ngài Yukiya Amano cũng cho biết, không nên áp một mốc thời gian cụ thể nào cho việc chuẩn bị xây dựng nhà máy điện hạt nhân. Quan trọng là công việc chuẩn bị phải được tiến hành cẩn thận  chứ không nên vội vàng, gấp gáp. Một trong những điểm quan trọng là Việt Nam cần có cơ quan pháp quy độc lập, chịu trách nhiệm giám sát về an toàn. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng cần có kế hoạch tốt, đề ra thứ tự ưu tiên phù hợp. Bên cạnh việc phối hợp nhịp nhàng với IAEA, Việt Nam cần phối hợp tốt với các quốc gia cung cấp công nghệ điện hạt nhân để có thể xây dựng một nhà máy điện hạt nhân tốt nhất.

Để giúp đỡ Việt Nam trong việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận và phát triển các ứng dụng khác của năng lượng nguyên tử, IAEA đã và sẽ tiếp tục cử các đoàn công tác, khảo sát, đánh giá gồm các chuyên gia hàng đầu thế giới tới Việt Nam theo đề nghị để thảo luận các vấn đề như cơ sở hạ tầng, an toàn. Thông qua đoàn công tác này, IAEA sẽ biết Việt Nam cần gì và Việt Nam cũng có thể học hỏi chuyên gia quốc tế những kinh nghiệm tốt trong việc phát triển điện hạt nhân. IAEA đã có kế hoạch đưa đoàn công tác sang Việt Nam thường niên. Trong giai đoạn 2012-2013, ngân sách của IAEA hỗ trợ cho Việt Nam thông qua các dự án hợp tác kỹ thuật (TC) là vào khoảng 1 triệu euro. Các dự án này không chỉ tập trung vào việc cải thiện cơ sở hạ tầng điện hạt nhân, cơ sở hạ tầng an toàn, tăng cường hệ thống phòng thí nghiệm chuẩn cho việc đo liều, mà còn hỗ trợ Việt Nam trong việc phát triển ứng dụng bức xạ trong nông nghiệp, cụ thể là tăng chất lượng quả thanh long cho xuất khẩu.

Kết thúc cuộc gặp gỡ giới báo chí, Ngài Amano cũng đề cập đến hợp tác giữa Việt Nam và IAEA trong việc ứng dụng năng lượng nguyên tử để chẩn đoán và điều trị ung thư. Ông cho biết kế hoạch đi thăm Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu tại bệnh viện Bạch Mai vào chiều ngày 9/01/2014. Là một quốc gia có tỷ lệ bệnh nhân ung thư cao, Việt Nam đã nhận được nhiều hỗ trợ của IAEA trong việc mua sắm trang thiết bị và đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật. Theo Ngài Amano, trong thời gian tới IAEA sẽ tiếp tục tăng cường hỗ trợ cho Việt Nam trong lĩnh vực này, đặc biệt là tập trung vào việc đào tạo đội ngũ bác sĩ chuyên khoa ung thư, bác sĩ y học hạt nhân, kỹ thuật viên y học hạt nhân.

Cục Năng lượng nguyên tử

 

Google translate
Liên kết
  • Bộ Khoa học và Công nghệ
    Bộ Khoa học và Công nghệ
Thư viện ảnh
Đối tác
Media
Thống kê truy cập