IAEA tổ chức cuộc họp kỹ thuật về quy trình đánh giá tác động môi trường cho các chương trình điện hạt nhân11:02:00 27/06/2016

Bảo vệ môi trường khi phát triển một chương trình điện hạt nhân là một trong những vấn đề quan trọng mà các quốc gia mới tham gia chương trình điện hạt nhân phải đối mặt. Các mối quan tâm về môi trường thường là yếu tố tác động quan trọng đến sự nhận thức và đồng thuận của công chúng đối với một chương trình điện hạt nhân. 

Chủ tịch Deidre Herbst nói chuyện với các đại biểu tại buổi họp kỹ thuật về quy trình đánh giá tác động môi trường cho các chương trình điện hạt nhân (Ảnh: D.Calma/IAEA)

Phần lớn các quốc gia hiện đang xem xét về điện hạt nhân không có hoặc có rất ít kinh nghiệm trong các vấn đề môi trường cụ thể khi triển khai các chương trình điện hạt nhân, đó là điều mà các đại biểu đã nhận thức được khi tham gia Cuộc họp kỹ thuật về Quy trình đánh giá tác động môi trường cho các chương trình điện hạt nhân tổ chức tại IAEA trong tháng 6/2016.

“Tài liệu “Các cột mốc quan trọng trong phát triển cơ sở hạ tầng điện hạt nhân quốc gia” của IAEA đã xác định rằng một khi quốc gia thành viên quyết định tham gia chương trình điện hạt nhân thì cần có sự đánh giá đầy đủ về tác động môi trường của việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân đáp ứng theo các yêu cầu của quốc gia.” – Ông Mikhail Chudakov, Phó Tổng giám đốc IAEA, Trưởng Ban Năng lượng hạt nhân, phát biểu khai mạc tại cuộc họp – “Việc tiếp cận một cách có phương pháp và toàn diện này là biện pháp giảm thiểu rủi ro rất hữu hiệu để đảm bảo phát triển chương trình điện hạt nhân thành công và an toàn.”

61 đại biểu đến từ 32 quốc gia thành viên, đại diện cho cả các quốc gia mới phát triển điện hạt nhân hoặc đang vận hành nhà máy điện hạt nhân, đã thảo luận về các thách thức và giải pháp khả thi trong quá trình đánh giá tác động môi trường đối với nhà máy điện hạt nhân, các cơ sở lưu giữ và xử lý chất thải phóng xạ. Bên cạnh đó, các đại biểu cũng chia sẻ kinh nghiệm về quản lý các hoạt động đánh giá tác động bức xạ và phi bức xạ.

 “Việc tích hợp các khía cạnh quản lý môi trường vào các chương trình điện hạt nhân đã trở thành kinh nghiệm chuẩn mực trên thế giới” – Chủ tịch cuộc họp, Bà Deidre Herbst, Quản lý môi trường tại Eskom, Công ty điện lực Nam Phi phát biểu – “Sự hiểu biết về tính phức tạp và các yêu cầu – ví dụ như xem xét tác động của các cơ sở hạ tầng đi kèm với nhà máy điện hạt nhân như đường giao thông, nơi ở của công nhân và các đường dây truyền tải – đang tiếp tục mở rộng và thay đổi. Điều đó tạo nên các thách thức có thể tác động đến thành công của việc thực thi một chương trình hạt nhân.”

Nhận thức của công chúng – một thành phần quan trọng trong đánh giá tác động môi trường

Hầu hết các quốc gia đều có những quy định yêu cầu các chủ dự án nhà máy điện hạt nhân cần xem xét và đánh giá tất cả các vấn đề được nêu ra bởi công chúng và đảm bảo cho công chúng hiểu được các tác động của dự án. “Sự an toàn đối với công chúng là một trong những vấn đề quan trọng,” – bà Herbst nhấn mạnh –   “Do vậy, việc đánh giá cả hai vấn đề bức xạ và phi bức xạ là rất cần thiết, tại một số quốc gia là bắt buộc”. Các bài học rút ra từ các nhà vận hành đã chỉ ra rằng cần cởi mở và minh bạch trong việc tìm cách chia sẻ các thông điệp phức tạp dưới một hình thức đơn giản. Việc xác định các bên liên quan chính từ khi bắt đầu quá trình và đảm bảo sự tham gia có hiệu quả, thường xuyên và nhất quán là rất quan trọng.

Quá trình này đòi hỏi nhiều nghiên cứu đa dạng về cả hai vấn đề bức xạ và phi bức xạ, chẳng hạn như khả năng phát tán phóng xạ ra ngoài môi trường và ảnh hưởng của chúng đến sức khỏe con người, các khía cạnh phi bức xạ như lựa chọn địa điểm, hệ động vật và thực vật, môi trường biển, địa chất, thủy văn, khí tượng, chất lượng không khí, giao thông vận tải. Ngoài ra còn có các tác động kinh tế - xã hội, biến đổi khí hậu, ảnh hưởng và tác động lên các di sản văn hóa. Vấn đề thách thức của quá trình đánh giá tác động môi trường là ở chỗ cần phải đạt được một mức độ độc lập chấp nhận được đối với công chúng trong các nghiên cứu.

Các vấn đề khác được thảo luận trong buổi họp tập trung vào việc tích hợp quản lý môi trường trong suốt vòng đời của dự án và giải quyết những mối quan ngại xuyên biên giới từ các nước láng giềng. Các đại biểu đã nhất trí rằng các quốc gia cần xác định cơ quan chức năng nào sẽ có thẩm quyền đánh giá và kiểm định các vấn đề về bức xạ được nảy sinh trong quá trình đánh giá tác động môi trường của nhà máy điện hạt nhân. Trong trường hợp khi cơ quan quản lý môi trường có thẩm quyền để làm việc này thì điều tối quan trọng là cơ quan này phải phối hợp chặt chẽ với các cơ quan an toàn hạt nhân để bảo đảm tính nhất quán trong cách tiếp cận và phương pháp đánh giá tác động môi trường. 

Tổng hợp và biên dịch: Nguyễn Thị Dịu

Nguồn: IAEA

Quá trình đánh giá tác động môi trường đối với nhà máy điện hạt nhân đòi hỏi cần có thời gian để thực hiện, bao gồm một loạt các bước đi liên tục cần hoàn thành trước khi được cấp giấy phép xây dựng. Quá trình đánh giá tác động môi trường bao gồm rất nhiều bước nhằm hoàn thiện 3 báo cáo sau:

(1) Báo cáo thông tin môi trường ban đầu;

(2) Báo cáo xác định phạm vi môi trường (ESR);

(3) Đánh giá tác động môi trường (EIA).

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện đánh giá tác động môi trường, bao gồm: các yêu cầu cụ thể của từng quốc gia; thời gian thu thập và đánh giá các dữ liệu cần thiết; số lượng các bên liên quan tham gia, trong đó có cả sự tham gia của quốc tế. Tiến độ thực hiện chương trình điện hạt nhân tại mỗi quốc gia là khác nhau tùy theo tình hình cụ thể của quốc gia đó như nhu cầu, lợi ích và năng lực. 

 

 

Google translate
Liên kết
  • Bộ Khoa học và Công nghệ
    Bộ Khoa học và Công nghệ
Thư viện ảnh
Đối tác
Media
Thống kê truy cập