IAEA sắp tới tổ chức Hội nghị quốc tế về văn hóa an toàn, 30 năm sau thảm họa Chernobyl14:06:00 22/10/2015

Hội nghị quốc tế về các khía cạnh con người và tổ chức trong đảm bảo an toàn hạt nhân – Tìm hiểu 30 năm Văn hóa an toàn, do Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) dự kiến sẽ được tổ chức từ 22-26/2/2016 tại trụ sở chính của IAEA tại Vienna, Áo. Mục tiêu của Hội nghị là tổ chức một diễn đàn chính thức để chia sẻ các hoạt động thực tiễn, chuyên môn và kinh nghiệm tốt nhất về các khía cạnh văn hóa an toàn, bao gồm các yếu tố về con người và tổ chức.

Đối với IAEA, tầm quan trọng của việc đặt ra vấn đề an toàn hạt nhân thể hiện qua ý kiến của ông Juan Carlos Lentijo, Phó Tổng giám đốc kiêm Trưởng Ban an toàn và an ninh hạt nhân về vấn đề này: “Các yếu tố về con người và tổ chức đóng góp phần quan trọng đối với an toàn hạt nhân, trong khi việc thúc đẩy thành lập văn hóa an toàn trong môi trường tổ chức là cần thiết cho việc xác định và thực hiện các chương trình an toàn bền vững, đặc biệt khi tính đến an toàn là một khái niệm động”. Thuật ngữ “văn hóa an toàn” được giới thiệu lần đầu trong Báo cáo đánh giá sau tai nạn tại Chernobyl và ngày càng trở nên thông dụng để nêu bật tầm quan trọng của cam kết cá nhân và tập thể ở tất cả các cấp về vấn đề an toàn.

 Hội nghị với mục tiêu chính là tăng cường sự cần thiết của việc áp dụng phương pháp tiếp cận mạnh mẽ “an toàn trên hết” giữa các nhà vận hành, nhà quản lý các cơ sở hạt nhân cũng như các tổ chức kinh doanh vật liệu hạt nhân. Bà Helen Rycraft, chuyên viên cao cấp về an toàn của IAEA, thư ký khoa học của Hội nghị phát biểu: “Đại diện của các nước thành viên sẽ có cơ hội để nhận được hướng dẫn kỹ thuật về cách thức thực hành để tăng cường văn hóa an toàn cho tổ chức mình”.

Nhấn mạnh vai trò của văn hóa an toàn trong ngành công nghiệp hạt nhân, Ông Fred Dermarkar, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Nhóm các nhà sở hữu lò phản ứng CANDU, diễn giả của Hội nghị giải thích rằng: “Báo cáo của IAEA về Fukushima xác định những bài học cốt yếu cần phải được quán triệt về các yếu tố con người và tổ chức, bao gồm cả văn hóa an toàn và khả năng phục hồi của con người. Hội nghị này cung cấp một cơ hội tuyệt vời và duy nhất để được tham gia cùng những người đứng đầu trong lĩnh vực này, gồm cả các nhà lãnh đạo chịu trách nhiệm về vận hành các cơ sở hạt nhân cũng như các nhà lãnh đạo trong lĩnh vực khoa học về các yếu tố con người và tổ chức. Hội nghị còn có các đại biểu là những người có thẩm quyền góp phần biến những bài học kinh nghiệm trong báo cáo Fukushima thành các hành động thực tế để tăng cường an toàn hạt nhân toàn cầu”.

Hội nghị gần đây nhất của IAEA về văn hóa an toàn được tổ chức năm 2002 tại Brazil, thời điểm mà sự hồi sinh của ngành công nghiệp hạt nhân đang được hình thành khi mà nhiều nước thành viên tích cực xem xét việc xây dựng các lò phản ứng hạt nhân mới hoặc kéo dài tuổi thọ các lò phản ứng hạt nhân. Tai nạn tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima năm 2011 đã làm suy giảm tốc độ hồi sinh điện hạt nhân ở một số nước.

Đồng thời, tai nạn Fukushima Daiichi đã đặt ra việc chú trọng đổi mới về bồi dưỡng văn hóa an toàn và an ninh hạt nhân bằng cách thực hiện phương pháp tiếp cận hệ thống, có tính đến tương tác động và phức tạp giữa các yếu tố về con người, kỹ thuật và tổ chức. Tất cả điều này cần phải được quản lý một cách chủ động để đảm bảo hiệu quả an toàn. Tóm lại, tai nạn Fukushima Daiichi đã làm tăng tầm quan trọng của việc phát hiện những điểm yếu tiềm tàng về văn hóa an toàn.

Sau thảm hoạ Chernobyl, thuật ngữ "văn hoá an toàn" (safety culture) đã ra đời và sự xây dựng nền văn hoá ấy được IAEA coi là công việc đặc biệt quan trọng của các quốc gia đã có hoặc sẽ có điện hạt nhân. Tai nạn hạt nhân Chernobyl xảy ra vào ngày 26 tháng 4 năm 1986 khi nhà máy điện nguyên tử ChernobylPripyat, Ukraina (khi còn thuộc Liên bang Xô viết) phát nổ. Đây được coi là vụ tai nạn hạt nhân trầm trọng nhất trong lịch sử năng lượng hạt nhân và được xếp vào thảm họa mức 7, mức  cao nhất trong bảng đánh giá mức độ sự kiện hạt nhân quốc tế (INES). Không có nhà lò, đám mây bụi phóng xạ tung lên từ nhà máy lan rộng ra nhiều vùng phía tây Liên bang Xô viết, ĐôngTây Âu, Scandinavia, Anh quốc, và Đông Hoa Kỳ. Nhiều vùng rộng lớn thuộc Ukraina, BelarusNga bị ô nhiễm nghiêm trọng, dẫn tới việc phải sơ tán và tái định cư cho hơn 336.000 người. Khoảng 60% đám mây phóng xạ đã rơi xuống Belarus. Theo một bản bản báo cáo khác về tai nạn Chernobyl năm 2006 (The Other Report on Chernobyl – TORCH), một nửa lượng phóng xạ đã rơi xuống bên ngoài lãnh thổ ba nước cộng hoà Xô viết. Thảm hoạ này phát ra lượng phóng xạ lớn gấp bốn trăm lần so với quả bom nguyên tử được ném xuống Hiroshima.

 

Đinh Văn Chiến, Phòng Quản lý Khoa học và Công nghệ hạt nhân

            (Biên dịch và Tổng hợp theo nguồn IAEA và vi.wikipedia.org)

Google translate
Liên kết
  • Bộ Khoa học và Công nghệ
    Bộ Khoa học và Công nghệ
Thư viện ảnh
Đối tác
Media
Thống kê truy cập