Quản lý chất thải phóng xạ ở Canada09:39:00 07/11/2016

Theo Báo cáo mới đây của Canada về việc đưa ra các sáng kiến trong quản lý chất thải phóng xạ quốc gia, Cơ quan Quản lý chất thải hạt nhân (NWMO) của Canada đã xác định được bốn khu vực cần tiến hành thêm các nghiên cứu về khả năng lưu trữ lâu dài các chất thải phóng xạ.

Chất thải phóng xạ bắt đầu xuất hiện ở Canada từ đầu những năm 1930 khi mỏ Radi đầu tiên của quốc gia này đi vào hoạt động và từ các hoạt động nghiên cứu - phát triển hạt nhân. Hiện nay, chất thải phóng xạ của Canada chủ yếu phát sinh từ việc khai thác mỏ Uran, điều chế, xử lý và chuyển đổi quặng Uran; chế tạo nhiên liệu hạt nhân; vận hành lò phản ứng hạt nhân; nghiên cứu hạt nhân, sử dụng và sản xuất đồng vị phóng xạ. Các cơ sở chôn cất và xử lý các loại chất thải đó do chủ sở hữu cấp kinh phí tổ chức, quản lý và vận hành. Quản lý chất thải được tuân theo các quy định của Ủy ban An toàn hạt nhân Canada (CNSC).

Trước đó, Ủy ban An toàn hạt nhân Canada là cơ quan pháp quy hạt nhân của Canada đã công bố Báo cáo quốc gia thứ 5 của Chính phủ Canada đối với Công ước chung về An toàn quản lý nhiên liệu đã qua sử dụng và An toàn chất thải phóng xạ trong tháng 10/2014. Đồng thời, CNSC cũng cung cấp thông tin cập nhật về các sáng kiến quản lý chất thải phóng xạ của Canada. Báo cáo kết luận rằng các cơ sở lưu trữ tạm thời nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng và chất thải phóng xạ hiện đang được quản lý đảm bảo an toàn, an ninh và thân thiện với môi trường.

Các vấn đề ưu tiên và nổi bật được tóm tắt trong báo cáo bao gồm các giải pháp quản lý và chôn cất lâu dài chất thải phóng xạ như việc sử dụng nhiên liệu hạt nhân; tài trợ và triển khai liên tục các chương trình trong lĩnh vực hạt nhân; quy trình lựa chọn địa điểm của NWMO cho các kho chôn lấp sâu các loại chất thải phóng xạ; Dự án của Công ty điện lực Ontario về xây dựng kho chôn lấp sâu cho các loại chất thải phóng xạ hoạt độ trung bình và thấp.

Quy trình của NWMO về việc lựa chọn địa điểm có thể chấp nhận được để chôn lấp nhiên liệu đã qua sử dụng được đưa lên hàng đầu trong danh sách các chiến lược quản lý lâu dài đặt ra trong báo cáo. Quy trình này được thực hiện thông qua một quá trình gọi là quá trình quản lý giai đoạn thích ứng (thiết lập năm 2010) và dần thu hẹp khu vực nghiên cứu đặt ra trong danh sách. Bốn địa điểm mà NWMO đề xuất trong báo cáo cũng cần được đánh giá thêm.

Cũng theo báo cáo, NWMO tuyên bố hoàn thành giai đoạn đầu tiên của quá trình đánh giá sơ bộ 06 khu vực ở Bắc Ontario. Bốn khu vực được xác định để nghiên cứu thêm là thành phố Elliot, thị trấn Blind River, quận Manitouwadge và White River. Các khu vực tham gia Creighton ở Saskatchewan, Nam-Bruce, Huron-Kinloss, Hornepayne, Ignace và Schreiber, toàn bộ Ontario trong danh sách khu vực thuộc các nghiên cứu sẽ được thực hiện ở Pha 2 của quá trình đánh giá.

Tuy nhiên, những phát hiện này chưa khẳng định khả năng phù hợp về mặt kỹ thuật hoặc đảm bảo an toàn của các khu vực được đánh giá và cũng chưa có khu vực nào được yêu cầu xác nhận sẵn sàng cho Dự án. Giai đoạn tiếp theo sẽ được liên kết với chương trình nghiên cứu chuyên sâu, cũng như nghiên cứu sơ bộ thực địa bao gồm khảo sát địa chất bằng các lỗ khoan để đánh giá thêm mức độ phù hợp của địa chất và địa điểm.

Các chuyên gia NWMO hy vọng quá trình này có thể xác định được các địa điểm đảm bảo an toàn và dự kiến mất nhiều năm để có thể thông báo đến các khu vực sẵn sàng tiến hành Dự án. Các khu vực có thể chọn lựa thời điểm chấm dứt tham gia Dự án trong quá tình đánh giá địa điểm cho đến khi thỏa thuận cuối cùng được ký. Những nghiên cứu trong giai đoạn đầu vẫn đang tiếp tục thực hiện tại 7 khu vực khác nhau của Ontario và Saskatchewan.

Cơ quan quản lý chất thải hạt nhân Canada (NWMO) được thành lập theo Luật Chất thải nhiên liệu hạt nhân (2002) của Canada. Nhiệm vụ của NWMO là đề xuất và triển khai thực hiện các hoạt động liên quan đến địa điểm lưu trữ và xử lý chất thải hạt nhân. NWMO cùng với Công ty Năng lượng nguyên tử Canada (AECL) và các phòng thí nghiệm hạt nhân Canada (CNL) cũng có nhiệm vụ duy trì các Quỹ hỗ trợ cho việc quản lý và xử lý nhiên liệu đã qua sử dụng.

Hiện nay, các cơ sở vận hành và các phòng thí nghiệm hạt nhân Canada vẫn chịu trách nhiệm đối với chất thải hoạt độ thấp và trung bình. Đối với chất thải có hoạt độ cao cần được lưu trữ lâu dài, năm 2005, NWMO đã đưa ra ba thiết kế đối với các giải pháp kỹ thuật được quy định trong Luật Xử lý chất thải nhiên liệu hạt nhân, dựa trên những công nghệ đã được kiểm chứng. Thiết kế đầu tiên là mở rộng địa điểm lưu trữ chỉ với yêu cầu tiếp tục xây dựng một số cơ sở lưu trữ khô. Thiết kế thứ hai là thiết lập các kho lưu trữ mở rộng tập trung, tương tự như các hệ thống hiện đang vận hành ở 12 quốc gia trên thế giới. Thiết kế thứ ba là kho lưu trữ dưới tầng địa chất sâu, cho phép thu hồi nếu cần thiết.

Một số cơ sở quản lý chất thải phóng xạ ở Canada

Cơ sở

Địa điểm

Loại chất thải

Hiện trạng

Douglas Point

Tiverton, ON

Chất thải từ quá trình tháo dỡ nhà máy điện hạt nhân

Lưu trữ chất thải có giám sát

Gentilly-1

Trois-Rivières, QC

Chất thải từ quá trình tháo dỡ nhà máy điện hạt nhân

Lưu trữ chất thải có giám sát

Gentilly-2

Trois-Rivières, QC

Chất thải từ lò phản ứng đang vận hành

Đang vận hành

Chalk River

Chalk River, ON

Chất thải từ quá trình tháo dỡ nhà máy điện hạt nhân

Lưu trữ chất thải có giám sát

Pickering

Pickering, ON

Chất thải từ lò phản ứng trong quá trình cải tiến

Đang vận hành

Point Lepreau

Saint John, NB

Chất thải từ lò phản ứng đang vận hành

Đang vận hành

Port Hope

Port Hope, ON

Chất thải rắn bị nhiễm xạ

Đang vận hành

RWOS 1

Tiverton, ON

Chất thải hoạt độ thấp và trung bình từ cơ sở quản lý chất thải Douglas Point và Pickering A

Lưu trữ chất thải có giám sát

Darlington

Darlington, ON

Nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng

Đang vận hành

Western (WWMF)

Tiverton, ON

Lưu chữ tạm thời chất thải hoạt độ thấp và trung bình từ các nhà máy điện hạt nhân Bruce Nuclear Generating A và B, Darlington và Pickering A and B

Đang vận hành

Tập đoàn Giải pháp năng lượng Canada

Brampton, ON Brantford, ON

Chất thải hoạt độ thấp

Đang vận hành

Trung tâm năng lượng Bruce

Tiverton, ON

Các thiết bị bị nhiễm xạ

Đang vận hành

Dự án Port Hope dài hạn

Port Hope, ON

Chất thải rắn bị nhiễm xạ

Đang vận hành

Dự án Port Granby dài hạn

Port Hope, ON

Chất thải rắn bị nhiễm xạ

Đang vận hành

*Nguồn: Ủy ban An toàn hạt nhân Canada

Biên dịch và Tổng hợp: Đỗ Ngọc Điệp, Trung tâm Thông tin và Tư vấn hạt nhân, Cục NLNT

Google translate
Liên kết
  • Bộ Khoa học và Công nghệ
    Bộ Khoa học và Công nghệ
Thư viện ảnh
Đối tác
Media
Thống kê truy cập