Hội nghị COP21 và phát triển điện hạt nhân15:26:50 06/06/2016

Điện năng là nguồn phát thải khí carbon lớn nhất. Các công nghệ năng lượng tái tạo và các biện pháp hiệu quả năng lượng cần giúp cắt giảm phát thải này một cách nhanh chóng, an toàn, hiệu quả về chi phí. Hạn chế ảnh hưởng xấu nhất của thay đổi khí hậu có thể phải sử dụng các giải pháp năng lượng không carbon hay carbon thấp khác, kể cả điện hạt nhân.

Giống như năng lượng tái tạo, điện hạt nhân có phát thải carbon rất thấp suốt đời dự án hoạt động. Điện hạt nhân cũng đối mặt với những thách thức kinh tế, sức khỏe của con người và rủi ro môi trường. Các nhà khoa học ủng hộ các cơ chế, chính sách nhằm tăng cường an toàn và an ninh của điện hạt nhân. Chúng ta cũng hậu thuẫn áp giá carbon, như thế khiến cho điện hạt nhân có tính cạnh tranh hơn về chi phí với nhiên liệu hóa thạch.

Nguyên nhân chủ yếu của hiện tượng nóng lên toàn cầu là phát thải khí nhà kính ngày càng tăng, đặc biệt là carbon dioxide (CO2). Khí nhà kính có tuổi thọ trung bình trong không khí từ 50 đến 200 năm. Nghĩa là ngay cả nếu chúng ta ngừng ngay phát thải khí nhà kính vào ngày mai thì Trái đất vẫn tiếp tục nóng lên.

Điện hạt nhân được sử dụng để phát điện. Do đó nó chỉ có thể làm giảm phát thải CO2 nếu xây dựng các nhà máy điện hạt nhân chứ không phải sử dụng các công nghệ phát thải CO2 khác như là điện than, điện khí đốt. Thực tế thì có thể cắt giảm phát thải CO2, thay thế các nhà máy phát điện từ nhiên liệu hóa thạch hiện nay bằng các nhà máy điện hạt nhân. Tuy nhiên sử dụng điện hạt nhân cũng có những vấn đề lớn, vì vậy những ảnh hưởng từ phát thải CO2 phải được xem xét một cách độc lập.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) thống kê lại tiêu thụ năng lượng toàn thế giới và công bố một dự báo cho 25 năm tới. IEA nghiên cứu xem có thể ngăn chặn phát thải CO2 nếu áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt. Một trong những biện pháp là xây dựng các nhà máy điện hạt nhân mới. IEA công bố kết quả nghiên cứu các biện pháp làm giảm CO2 (nguyên nhân chủ yếu) gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu vào năm 2030 như sau:

- Tăng hiệu quả năng lượng làm giảm tới 80 % nguyên nhân gây ra sự nóng lên toàn cầu, trong đó 36% là từ nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng hóa thạch, 29% là từ nâng cao hiệu quả các thiết bị điện và 13% là từ nâng cao hiệu quả phát điện.

- Thúc đẩy phát điện và sử dụng các loại năng lượng tái tạo làm giảm tới 12 % nguyên nhân gây ra sự nóng lên toàn cầu…

- Thúc đẩy năng lượng hạt nhân làm giảm 10% nguyên nhân sự nóng lên toàn cầu.

Nếu chỉ tập trung vào loại trừ phát thải CO2 và nếu tất cả ảnh hưởng phụ khác bị coi nhẹ, thì điện hạt nhân thực tế có thể đóng góp vào giải pháp. Tuy nhiên vấn đề thay đổi khí hậu cần được giải quyết và thảo luận trong một ngữ cảnh rộng rãi hơn, đây là vấn đề quan trọng nhằm hạn chế tiêu thụ các nguồn tài nguyên tới một mức mà không cắt giảm phát điện trong tương lai và không ngăn chặn phát triển các chúng sinh khác trên Trái đất. Trong bối cảnh này, các nhà máy điện hạt nhân không là giải pháp tốt nhất. Ngược lại, có thể hiểu là chuyển một vấn đề (phát thải CO2) thành một vấn đề khác và ít vấn đề nghiêm trọng hơn (chất thải phóng xạ, rủi ro của thảm họa hạt nhân, uranium tài nguyên bị hạn chế, phổ biến vũ khí nhân).

Vấn đề điện hạt nhân qua Hội nghị về Biến đổi khí hậu của Liên Hiệp Quốc 2015COP 21 

Hội nghị về Biến đổi khí hậu của Liên Hiệp Quốc 2015, COP 21 được tổ chức ở Paris, Pháp, từ ngày 30 tháng 11 đến 12 tháng 12 năm 2015. Đây là phiên họp hàng năm lần thứ 21 của Hội nghị các Bên tham gia Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu năm 1992 (UNFCCC) và kỳ họp thứ 11 của Hội nghị các Bên tham gia Nghị định thư Kyoto năm 1997.

Hội nghị đạt được mục tiêu của mình, lần đầu tiên đạt được một thỏa thuận toàn cầu về giảm biến đổi khí hậu trong các Thỏa thuận chung Paris, đã được thông qua với sự tán thành bởi gần như tất cả các quốc gia. Thỏa thuận chung sẽ thỏa thuận sẽ ràng buộc pháp lý khi có ít nhất 55 quốc gia đại diện cho ít nhất 55 phần trăm của lượng khí thải nhà kính toàn cầu trở thành một bên của thỏa thuận thông qua việc ký kết sau khi phê chuẩn, chấp thuận, phê duyệt hoặc gia nhập thông qua tại New York giữa 22 tháng 4 năm 2016 đến 21 tháng 4 năm 2017. Dự kiến, thỏa thuận chung có hiệu lực vào năm 2020. Theo ban tổ chức, kết quả mong đợi chính là để hạn chế sự nóng lên toàn cầu, đến năm 2100, so với thời tiền công nghiệp xuống dưới 2 độ C. Mục đích để hạn chế sự gia tăng nhiệt độ với 2 độ tuy nhiên được bổ sung trong phiên bản đã thông qua Thỏa thuận chung, với tuyên bố rằng các bên “theo đuổi để” hạn chế sự gia tăng nhiệt độ đến 1,5 độ C. Một mục tiêu 1,5 °C sẽ đòi hỏi một mức zero trong khí thải khoảng giữa năm 2030 và 2050 theo một số nhà khoa học. Tuy nhiên, không có kế hoạch thời gian hay mục tiêu cụ thể của mỗi quốc gia được nêu trong phiên bản cuối cùng của Thỏa thuận chung – trái với Nghị định thư Kyoto trước đây. Một mức thải zero có thể đạt được trong nửa sau của thế kỷ theo thỏa thuận

Điện hạt nhân đã được thảo luận tại Paris như một giải pháp lớn để giảm biến đổi khí hậu, là thành tố quan trọng của các Đóng góp do quốc gia tự nguyện (INDCs) của các quốc gia có phát thải CO2 chủ yếu bao gồm Trung Quốc, Hoa Kỳ và Ấn Độ. Tuy nhiên năng lượng hạt nhân vẫn chưa được thảo luận thường xuyên ở mức cần thiết tại các hội nghị lớn.

Chúng ta biết phương pháp giải quyết vấn đề về chất thải hạt nhân, chúng ta có những lò phản ứng mới, an toàn hơn thậm chí hiệu quả hơn, phát thải các-bon của hạt nhân hiện nay thấp như năng lượng gió và chi phí cho vòng đời hạt nhân cũng chỉ ngang với khí tự nhiên. Chỉ có điều là công chúng không biết đến những điều này và truyền thông vẫn cung cấp thông tin lạc hậu và không đúng. Tuy nhiên, nhiều nhà lãnh đạo thế giới vẫn e ngại việc thảo luận hạt nhân vì lo sợ các nhà hoạt động phản đối hạt nhân.

Tại Paris, Chủ tịch Hiệp hội Hạt nhân Hoa Kỳ Gene Grecheck đã nói rằng “Các nhà hoạch định chính sách không cần e ngại khi nói rằng họ ủng hộ công nghệ hạt nhân tại các Hội nghị như COP21” vì việc xem xét nghiêm túc các công nghệ năng lượng cần thiết để giảm biến đổi khí hậu đã cho thấy một khối lượng lớn năng lượng hạt nhân phải đóng góp vào cơ cấu năng lượng.

Grecheck và Giám đốc truyền thông của Hiệp hội Hạt nhân Hoa Kỳ Tari Marshall đã ở Paris, với vai trò là các đại sứ của năng lượng hạt nhân và đại diện của liên minh Hạt nhân vì môi trường (Nuclear for Climate), đã hỗ trợ nguồn thông tin cho các đại biểu của Liên hợp quốc về cách thức mà hạt nhân là giải pháp quan trọng trong việc giảm phát thải và giúp các quốc gia đạt được mục tiêu giảm các-bon của mình.

Điểm có sức thuyết phục hơn là bốn trong số các nhà khoa học khí hậu hàng đầu của thế giới, TS. James Hansen, TS. Tom Wigley, TS. Ken Caldeira và TS. Kerry Emanuel đã đưa ra một thách thức mạnh mẽ về năng lượng hạt nhân cho các nhà lãnh đạo thế giới và những người đấu tranh vì môi trường trong một cuộc họp báo tại COP21 vào ngày 2 tháng 12 năm 2015. Nhóm các nhà khoa học này đã trình bày nghiên cứu mới đây chỉ ra cần phải khẩn trương gia tăng loại bỏ các-bon trong nền kinh tế thế giới và họ cũng chỉ ra rằng chỉ năng lượng tái tạo riêng thôi không thể đáp ứng mục tiêu hạn chế mức ấm lên toàn cầu ở 2°C. Họ nhấn mạnh rằng việc mở rộng điện hạt nhân nhiều hơn nữa là cần thiết để tránh sự can thiệp nguy hiểm của con người vào hệ thống khí hậu trong thế kỷ này.

Hội nghị COP21 về khí hậu tại Paris đã kết thúc với những cảm xúc đan xen. Chắc chắn rằng đây là sự kiện lịch sử khi cả thế giới nhất trí rằng biến đổi khí hậu là vấn đề lớn cần phải giải quyết. 196 quốc gia đã ký một thỏa thuận để làm điều gì đó giải quyết vấn đề này – cụ thể là giới hạn sự tăng nhiệt độ toàn cầu ở mức 2°C (3.6°F) vào cuối thế kỷ này. Và điện hạt nhân sẽ đóng một vai trò quan trọng trong vấn đề mang tính toàn cầu này

Phùng Khắc Toàn, Trung tâm Thông tin và tư vấn hạt nhân, Cục NLNT

Google translate
Liên kết
  • Bộ Khoa học và Công nghệ
    Bộ Khoa học và Công nghệ
Thư viện ảnh
Đối tác
Media
Thống kê truy cập