TỔNG QUAN PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG BỨC XẠ VÀ ĐỒNG VỊ PHÓNG XẠ TRONG CÁC LĨNH VỰC KINH TẾ - XÃ HỘI GIAI ĐOẠN 2011 – 2016 - Kỳ 2: Phát triển ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong công nghiệp10:12:00 22/05/2017

“Quy hoạch chi tiết phát triển ứng dụng bức xạ trong công nghiệp và các ngành kinh tế-kỹ thuật khác đến năm 2020” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 127/QĐ-TTg ngày 20/01/2011.

Mục tiêu chung của Quy hoạch chi tiết là đẩy mạnh phát triển ứng dụng bức xạ mang tính truyền thống; tăng nhanh năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp hoạt động ứng dụng bức xạ của Việt Nam; xây dựng tiền đề cho phát triển ứng dụng bức xạ thành một ngành công nghiệp công nghệ cao với 4 lĩnh vực ứng dụng chủ yếu: Kiểm tra không phá hủy (NDT), hệ điều khiển hạt nhân (NCS), chiếu xạ công nghiệp và kỹ thuật đánh dấu đồng vị phóng xạ (Tracer).

Chỉ tiêu cụ thể cho lĩnh vực NDT

TT

Mục tiêu

2011-2015

2016-2020

1

Tỷ lệ tăng doanh thu dịch vụ NDT

(Tỷ trọng xuất khẩu dịch vụ trên tổng doanh thu)

15%

(5%)

20%

(15%)

2

Tỷ lệ đáp ứng nhu cầu về dịch vụ NDT trong nước

65%

75%

3

Mức tăng trưởng số cơ sở dịch vụ NDT

10%

11%

4

Tỷ lệ nội địa hóa thiết bị

-

25%

5

Phát triển cơ sở hạ tầng đạt chuẩn quốc tế

- Số cơ sở cung cấp, bảo dưỡng, sửa chữa thiết bị

- Số cơ sở sản xuất, chế tạo thiết bị

- Số phòng thí nghiệm về ứng dụng NDT

 

2

-

1

 

5

1

1

Trong những năm qua, Bộ Công Thương đã chủ trì, phối hợp tiếp tục thực hiện Đề án “Phát triển ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong công nghiệp đến năm 2020” thuộc Kế hoạch tổng thể thực hiện Chiến lược ứng dụng NLNT vì mục đích hòa bình đến năm 2020. Tuy nhiên, các hoạt động chưa tập trung vào việc triển khai các nhiệm vụ của Quy hoạch chi tiết phát triển ứng dụng bức xạ trong công nghiệp và các ngành kinh tế - kỹ thuật khác đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ tháng 01 năm 2011.

 Trong giai đoạn 2010 - 2013 đã có 31 Đề tài nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ và 02 dự án sản xuất thử nghiệm được phê duyệt và triển khai thực hiện trên cả 4 lĩnh vực (NDT, NCS, chiếu xạ công nghiệp và tracer) với tổng kinh phí khoảng 83 tỷ đồng. Kinh phí nghiên cứu, phân bổ theo các năm được thống kê trong Bảng 2.

Kinh phí nghiên cứu phân bổ theo các năm từ 2010 - 2013

Năm

Đề tài R&D

Dự án sản xuất  thử nghiệm

Kinh phí (tỷ đồng)

2010

08

01

10,22

2011

02

0

3,1

2012

10

01

27,588

2013

11

0

41,72

 

Đề án “Phát triển ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong công nghiệp đến năm 2020” đã đạt được một số kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tế nhất định, trong đó có ứng dụng công nghệ chiếu xạ tia gamma dùng nguồn 60Co trong ngành công nghiệp dệt may, ứng dụng kỹ thuật soi tia gamma kiểm tra tình trạng kỹ thuật của tháp chưng cất hóa dầu, chế tạo thử nghiệm thành công thiết bị đo phóng xạ bao gồm phần cứng và phần mềm, chế tạo được thiết bị máy phổ kế gamma xách tay, máy phát tia X và xây dựng được các quy trình phân tích nhanh hàm lượng 4 ôxít CaO, Fe2O3, SiO2 và Al2O3 phục vụ sản xuất xi măng, chế tạo thành công hệ đảo hàng cho chiếu xạ công nghiệp sử dụng nguồn 60Co.

Bộ Công Thương đã chủ trì triển khai thành công một số đề tài nghiên cứu ứng dụng các phương pháp, kỹ thuật NDT, các kỹ thuật cao cũng đã được triển khai như chụp ảnh NDT kỹ thuật số, dòng điện xoáy, siêu âm phased array 3D.

Trung tâm Ứng dụng kỹ thuật hạt nhân trong công nghiệp (CANTI) đã nghiên cứu, thiết kế và chế tạo thành công thiết bị chụp ảnh cắt lớp thế hệ 3 và thiết bị CT/SPECT công nghiệp có nhiều ứng dụng trong công nghiệp dầu khí. Ngoài ra, trong khuôn khổ chương trình KC05, Trung tâm còn nghiên cứu và chế tạo thiết bị CT GORBIT và phần mềm dựng ảnh đã xuất khẩu sang 7 nước theo đặt hàng của IAEA.

Phương pháp kiểm tra không phá hủy (NDT) cũng đã được Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam nghiên cứu ứng dụng để kiểm tra chất lượng cọc nhồi các trụ cầu, độ chặt nền đường, nền móng nhà xưởng, chất lượng mối hàn, đường ống, bình chứa, nồi hơi của nhiều công trình lớn của quốc gia như cầu Mỹ Thuận, cầu Việt Trì, nhà máy nhiệt điện Phú Mỹ, Nhà máy lọc dầu Dung Quất, các công trình thủy điện.

Thời gian qua, ứng dụng kỹ thuật Tracer trong công nghiệp và các ngành tế - kỹ thuật đã đạt được một số kết quả bao gồm việc thiết lập được công nghệ khảo sát cho các pha dầu, nước và khí với hơn 20 chất khác nhau, xây dựng các được các thuật toán và chương trình tính toán mô phỏng được IAEA và nhiều nước đánh giá cao; triển khai kỹ thuật đánh dấu trên các mỏ dầu ở Việt Nam và xuất khẩu dịch vụ sang nước ngoài như Kuwait, Angola và gần đây đang mở kênh dịch vụ sang Malaysia và các nước trong khu vực.

Việc thống kê, đánh giá đầy đủ hơn về quy mô đầu tư cho từng lĩnh vực, các đơn vị tham gia chủ yếu, việc công bố các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước,… đặc biệt cần đưa ra được các số liệu để so sánh, đối chiếu với các chỉ tiêu của Quy hoạch chi tiết. Đây cũng là một nhiệm vụ quan trọng để có thể đánh giá, định lượng tác động kinh tế-xã hội của đóng góp ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong các lĩnh vực Công nghiệp.

Cục Năng lượng nguyên tử

Google translate
Liên kết
  • Bộ Khoa học và Công nghệ
    Bộ Khoa học và Công nghệ
Thư viện ảnh
Đối tác
Media
Thống kê truy cập