Cộng hòa Dân chủ Công-gô – Ứng dụng kỹ thuật hạt nhân kiểm soát dịch cúm gia cầm11:15:00 09/08/2017

Các nhà khoa học ở Cộng hòa Dân chủ Công-gô đã xác định một đợt bùng phát cúm gia cầm mới đầu năm 2017 nhờ sử dụng các kỹ thuật hạt nhân với độ chính xác và độ nhạy cao. Với việc nhanh chóng phát hiện và mô tả đặc tính vi-rút cũng như các hoạt động ứng phó cục bộ sau đó, vụ bùng phát vi-rút hiện đang được kiểm soát và giới hạn ở khu vực Hồ Albert, gần biên giới với Uganda.

Ông Curé Georges Tshilenge Mbuyi, Trưởng phòng Thú y Trung ương ở Kinshasa cho biết đây là lân đầu tiên ở Cộng hòa Dân chủ Công-gô phát hiện ra chủng biến dạng của chủng H5N8 có khả năng gây bệnh cao. Các nhà khoa học đã rất ngạc nhiên và cho biết việc phát hiện vi-rút sớm cũng là một sự may mắn. Ông Curé Georges Tshilenge Mbuyi cho biết thêm việc ngăn chặn sớm sự lây lan của vi rút là đặc biệt quan trọng vì vi-rút không chỉ có ảnh hưởng nghiêm trọng đối với gia cầm, mà còn có thể lây truyền cho người.

Thông qua một số khóa đào tạo gần đây do IAEA và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hợp quốc (FAO) tổ chức, Tshilenge Mbuyi và nhóm nghiên cứu của ông đã học cách phát hiện ra những vi-rút như vậy và phân tích kết quả.

Đầu tiên các nhà khoa học sử dụng kỹ thuật hạt nhân, gọi là kỹ thuật phản ứng chuỗi polymerase (PCR) để xác định bộ gen của vi-rút. Công nghệ này cho phép xác định vi-rút (bao gồm cả Ebola) trong vòng vài giờ với độ chính xác cao.

Sau đó, nhóm nghiên cứu gửi mẫu được chuẩn bị đặc biệt tới một phòng thí nghiệm ở Đức, là nhà thầu phụ cung cấp dịch vụ phân loại di truyền của IAEA cho các quốc gia thành viên. Phòng thí nghiệm của Cộng hòa Dân chủ Công-gô sau đó đã phải phân tích, giải mã kết quả đã được gửi lại từ phòng thí nghiệm của Đức. Nhờ các kiến thức đã được đào tạo, Tshilenge Mbuyi đã giải mã dữ liệu, mô tả đặc trưng của vi rút như H5N8 và tìm ra những thông tin quan trọng như nguồn gốc của chủng vi-rút và cách thức dịch bệnh phát triển.

Ngay khi các nhà khoa học xác nhận sự hiện diện của chủng vi-rút, các nhà chức trách lập tức áp dụng một loạt các biện pháp vệ sinh để kiểm soát sự bùng phát dịch bệnh, bao gồm tiêu diệt tất cả chim nuôi và chim hoang dã cư trú dọc theo hồ. Ông Tshilenge Mbuyi cho biết các bác sĩ thú y đang bắt đầu lấy mẫu từ các làng mạc trong khu vực rộng lớn hơn để đảm bảo rằng vi rút không lây lan.

Các chủng vi-rut tương tự cũng đã được phát hiện ở Uganda, Cameroon, Zimbabwe và Nam Phi. Các chuyên gia lo ngại rằng các chủng vi-rút này có thể lan rộng hơn nữa trong khu vực. Ivancho Naletoski, cán bộ kỹ thuật của Phòng hợp tác chung của FAO/IAEA về Kỹ thuật Hạt nhân trong Thực phẩm và Nông nghiệp cho biết các loài loài chim hoang dã di cư khi đổi mùa có thể mang vi-rút qua những chặng đường dài.

Từ đầu những năm 90, qua các chương trình hợp tác kỹ thuật và hợp tác với FAO, IAEA đã hỗ trợ các cơ quan thú y ở Cộng hòa Dân chủ Công-gô thông qua các khóa đào tạo, các chuyến tham quan khoa học và thông qua việc cung cấp các thiết bị, tài liệu và hướng dẫn thích hợp cho việc chẩn đoán sớm và kiểm soát các bệnh động vật và bệnh lây truyền xuyên biên giới.

Phản ứng chuỗi polymerase (PCR) là một kỹ thuật rất nhạy và chính xác. Phản ứng này rất phù hợp để xác định chủng vi rút và vi khuẩn. Kỹ thuật này sử dụng một enzyme để nhân bản, hoặc khuếch đại một vùng di truyền cụ thể của DNA của mầm bệnh lên hơn một tỷ lần chỉ trong nửa giờ. Các nhà khoa học sau đó phát hiện và giám sát sự khuếch đại DNA này thông qua các đồng vị phóng xạ hoặc bằng cách đếm các phân tử huỳnh quang gắn liền đặc biệt với chuỗi gen tạo ra.

Trình tự di truyền là một kỹ thuật hạt nhân, trong đó phân tích cách thức sắp xếp thông tin acid nucleic (RNA và DNA) bên trong các mầm bệnh. Trình tự di truyền mô tả thành phần của vật liệu di truyền, giúp các nhà khoa học dự đoán chức năng của gen được phân tích và tác động lên đặc tính của mầm bệnh. Điều này không chỉ giúp chẩn đoán bệnh, mà còn có thể tiết lộ nguồn gốc, sự tiến hóa và những nguy cơ tiềm ẩn của bệnh.

 

Các công cụ và kỹ thuật dựa trên hạt nhân như vậy thường được sử dụng để phát hiện các bệnh và bệnh cấp tính như Ebola hoặc bệnh lở mồm long móng.

Phòng Quản lý khoa học và công nghệ hạt nhân

Nguồn: Website IAEA

Google translate
Liên kết
  • Bộ Khoa học và Công nghệ
    Bộ Khoa học và Công nghệ
Thư viện ảnh
Đối tác
Media
Thống kê truy cập