Đẩy mạnh ứng dụng khoa học hạt nhân trong phòng chống bệnh ung thư16:47:00 29/03/2019

Theo một nghiên cứu mới nhất của Cơ quan Nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC), tỷ lệ người có xu hướng mắc ung thư ở nam giới là 1:5 và ở nữ giới là 1:6. Dự đoán đến cuối năm 2019, trên thế giới sẽ có khoảng 18,1 triệu ca ung thư mới. Gánh nặng do ung thư gây ra ngày càng rõ rệt ở các nước đang phát triển, nơi mà việc tiếp cận các dịch vụ chẩn đoán, điều trị và chăm sóc giảm nhẹ còn nhiều hạn chế. Đến năm 2030, ước tính 72% trường hợp tử vong có liên quan đến ung thư là ở ở các nước đang phát triển.

Tổng giám đốc IAEA Yukiya Amano phát biểu tại buổi khai mạc một sự kiện về Tăng cường năng lực chăm sóc cho bệnh nhân ung thư,tổ chức vào ngày 1/2/2019 (Ảnh: IAEA)

Nhằm đẩy mạnh ứng dụng khoa học hạt nhân trong cuộc chiến chống ung thư, Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đã hỗ trợ các quốc gia thành viên thực hiện chiến dịch phòng chống ung thư toàn cầu. Với cam kết tăng cường khả năng tiếp cận với liệu pháp điều trị ung thư sẵn có, IAEA đã xây dựng và thực hiện các dự án, phổ biến công nghệ và kỹ thuật mới và quy tụ các tổ chức liên quan chung tay thực hiện chiến phòng chống ung thư.

Tại Jordan, tỷ lệ mắc ung thư đã tăng lên đáng kể và trở thành nguyên nhân gây tử vong phổ biến thứ hai sau các bệnh tim mạch. Bên cạnh đó, dòng người tị nạn chủ yếu đến từ nước láng giềng làm gia tăng nhu cầu đối với dịch vụ y tế. Vào tháng 7/2018, IAEA đã viện trợ cho bệnh viện Al-Bashir ở Amman, Jordan một máy xạ trị tiên tiến hãng Elekta, nhà cung cấp thiết bị điều trị ung thư nổi tiếng thế giới.

Tại Ma-rốc, thông qua chương trình hợp tác kỹ thuật, các nhân viên xạ trị từ tám bệnh viện lớn đã được đào tạo toàn diện trong suốt ba năm. Ngoài việc cung cấp các khóa đào tạo để nâng cao năng lực kỹ thuật của bác sĩ về ung thư và vật lý y khoa, chương trình hợp tác kỹ thuật IAEA đã được trao học bổng cho các chuyên gia xạ trị ở Rabat, Fès, Casablanca và Marrakesh.

Ở nhiều trong khu vực châu Phi, IAEA đã khởi động một dự án bốn năm hỗ trợ cho 17 quốc gia thành viên sản xuất các dược chất phóng xạ quan trọng trong điều trị và quản lý bệnh ung thư và các bệnh thông thường khác.

Trung tâm khám chữa bệnh Mother Theresa ở Cộng hòa Macedonia thuộc Nam Tư cũ nhận được nhiều sự hỗ trợ thông qua chương trình hợp tác kỹ thuật. Sau khi được nâng cấp về cơ sở vật chất, lắp đặt máy xạ hình SPECT và được chuyên gia hỗ trợ, Trung tâm trở thành cơ sở khám chữa bệnh tốt hơn để chẩn đoán nhanh chóng và chính xác bênh ung thư cũng như bệnh tim mạch.

 IAEA cũng hợp tác với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Cơ quan Nghiên cứu Ung thư quốc tế (IARC) tiến hành đánh giá năng lực của một quốc gia trong việc lập kế hoạch và thực hiện các chương trình kiểm soát ung thư toàn diện thông qua Chương trình Hành động về điều trị Ung thư (PACT).

Năm 2018, IAEA đã tiến hành đánh giá ở Afghanistan, Guyana, Indonesia, Mauritius, Mexico, Cộng hòa Macedonia và Ukraine. Quốc gia đầu tiên tiến hành đánh giá về nhu cầu và năng lực trong phòng chống bệnh ung thư là Afghanistan, quốc gia có tỷ lệ mắc ung thư tăng cao trong những năm gần đây. Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư quốc tế, ở Afghanistan có khoảng 20.000 trường hợp ung thư được chẩn đoán vào năm 2012 và đến năm 2030, con số đó dự kiến ​​sẽ lên tới gần 33.000.

Mỗi năm, hơn 300.000 trường hợp ung thư được chẩn đoán là trẻ em dưới 14 tuổi. IAEA và Tổ chức Ung thư quốc tế (CCI) đã ký cam kết tăng cường hợp tác để hỗ trợ các quốc gia nghèo và đang phát triển trong chiến dịch phòng chống ung thư ở trẻ em.

Thông qua chương trình hợp tác kỹ thuật, IAEA đã giúp các quốc gia thành viên nâng cao năng lực góp phần cải thiện khả năng tiếp cận và chất lượng dịch vụ phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị ung thư. Mỗi năm, trong cả bốn khu vực triển khai chương trình hợp tác kỹ thuật, hàng trăm dự án được thực hiện để mua sắm thiết bị, để đào tạo chuyên môn và nâng cao nhận thức rộng hơn về bệnh ung thư và hậu quả của bệnh.

Tại Việt Nam, theo thống kê của WHO (tháng 3/2019), số ca mắc mới ung thư tại Việt Nam không ngừng tăng, từ 68.000 ca vào năm 2000 lên 126.000 vào năm 2010. Năm 2018, số ca mắc mới tăng lên gần 165.000 ca/96,5 triệu dân, trong đó gần 70% trường hợp tử vong, tương đương 115.000 ca. Cả nước hiện có khoảng 40 trung tâm ung bướu được trang bị các thiết bị xạ trị hiện đại nhất như gamma knife, cyber knife, xạ trị gia tốc Truebeam… có khả năng thực hiện nhiều kỹ thuật điều trị ung thư tiên tiến ngang tầm quốc tế. Bênh cạnh đó, lĩnh vực y học hạt nhân của Việt Nam cũng phát triển mạnh với các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hạt nhân hiện đại như PET/CT, SPECT, SPECT/CT… và các phương pháp điều trị sử dụng đồng vị phóng xạ hiện đại như sử dụng hạt vi cầu phóng xạ, điều trị miễn dịch phóng xạ… hỗ trợ đắc lực trong chẩn đoán và điều trị ung thư, mang đến nhiều cơ hội sống cho bệnh nhân ung thư.

 

Vũ Thùy Vân, Phòng Quản lý KH&CN hạt nhân (tổng hợp)

Google translate
Liên kết
  • Bộ Khoa học và Công nghệ
    Bộ Khoa học và Công nghệ
Thư viện ảnh
Đối tác
Media
Thống kê truy cập