IAEA tăng cường hợp tác với Phòng thí nghiệm Spiez của Thụy Sĩ trong bảo vệ môi trường15:38:00 07/06/2021

IAEA và Phòng thí nghiệm Spiez tại Thụy Sĩ sẽ tăng cường hợp tác trongviệc nâng cao năng lực của các quốc gia thành viên về nghiên cứu hạt nhân phóng xạ trong các mẫu môi trường và cung cấp dữ liệu phân tích phóng xạ được quốc tế chấp nhận, đặc biệt quan trọng trong các trường hợp phát tán phóng xạ xuyên biên giới.

Phó Tổng giám đốc Najat Mokhtar trao tấm bảng cho Đại sứ Benno Laggner, Đại diện thường trú của Thụy Sĩ tại IAEA, tái chỉ định Phòng thí nghiệm Spiez là Trung tâm hợp tác của IAEA, ngày 9/3/2021.

 

Phòng thí nghiệm Spiez hiện đóng vai trò là Trung tâm Hợp tác của IAEA đến năm 2025, đồng thời tổ chức nghiên cứu này cũng sẽ tăng cường hoạt động cho mạng lưới các Phòng thí nghiệm phân tích để đo độ phóng xạ môi trường (ALMERA) thông quaviệc phát triển các phương pháp phân tích phóng xạ mới có sẵn cho hơn 192 phòng thí nghiệm trên toàn thế giới.

Bà Najat Mokhtar, Phó Tổng Giám đốc IAEA kiêm Trưởng Ban Khoa học và Ứng dụng Hạt nhân cho biết: “Trong những năm qua, các phương pháp phân tích phóng xạ mới đã được thiết lập trong khuôn khổ hợp tác này”. “Chuyên môn của Phòng thí nghiệm Spiez về pháp y hạt nhân sẽ giúp IAEA rất nhiều trong việc cho phép các quốc gia thành viên có hành động phù hợp đối với sự phát tán phóng xạvô tình hoặc cố ý thông qua việc đưa ra các phân tích chính xác, đáng tin cậy và kịp thời các mẫu môi trường.”

Là tổ chức khoa học hàng đầu của Thụy Sĩ về bảo vệ công chúng trước các mối đe dọa hạt nhân, sinh học và hóa học, Phòng thí nghiệm Spiez có vị trí chiến lượcgiúp IAEA trong việc hỗ trợ nghiên cứu và nâng cao năng lực cho các mạng lưới và phòng thí nghiệm phân tích.

Sự hợp tác giữa hai tổ chức sẽ mở rộng và nâng cao năng lực trong lĩnh vực hạt nhân để hỗ trợ đảm bảo chất lượng thu thập và phân tích dữ liệu phóng xạ từ các phòng thí nghiệm của các quốc gia thành viên IAEA. Các chương trình đào tạo về sử dụng các kỹ thuật đo tại hiện trường, đặc biệt là phép đo phổ tia gamma tại chỗ, sẽ được cung cấp để tăng cường khả năng sẵn sàng và ứng phó của các quốc gia đối với các trường hợp khẩn cấp về bức xạ và hạt nhân. Việc hỗ trợ nâng cao năng lực về sử dụng ICP-MS gamma và phổ alpha trong phân tích hạt nhân phóng xạ môi trường áp dụng tiêu chuẩn chất lượng quốc tế ISO/EN17025 cũng sẽ được cung cấp thông qua mạng ALMERA. Các chương trình R&D và đào tạo này sẽ nâng cao năng lực quốc gia về đánh giá nhanh loại và mức độ ô nhiễm môi trường, đóng vai trò quan trọng trong quá trình ra quyết định khi có các trường hợp khẩn cấp về bức xạ và hạt nhân.

Đại sứ Benno Laggner, Đại diện thường trú của Thụy Sĩ tại IAEA cho biết: “Chúng tôi rất vui khi thấy rằng việc chỉ định Phòng thí nghiệm Spiez đã mang lại kết quả tích cực cho công việc của IAEA”. “Chúng tôi tin tưởng việc tái chỉ định này sẽ mang lại những cơ hội mới để tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác giữa Thụy Sĩ và IAEA.”

Phòng thí nghiệm Spiez lần đầu tiên được chỉ định là Trung tâm hợp tác của IAEA vào năm 2016. Mối quan hệ hợp tác ban đầu tập trung vào bảo vệ môi trường và thiết lập các phương pháp phân tích phóng xạ theo tiêu chuẩn cao nhất.

Chuyên môn của phòng thí nghiệm là công cụ hỗ trợ cho IAEA để xác minh độ chính xác của việc kiểm soát hạt nhân phóng xạ của các phòng thí nghiệm Nhật Bản ngoài khơi bờ biển Fukushima. Các mẫu thu thập từ nước biển, trầm tích và các sản phẩm thủy sản từ vùng biển ven bờnhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi đã được gửi đến Phòng thí nghiệm Spiez và các phòng thí nghiệm khác để kiểm tra chi tiết. Kết quả của nhiệm vụ này đã khẳng định độ tin cậy của dữ liệu từ các mẫu được phân tích trước đó trong các phòng thí nghiệm Nhật Bản.

Ngoài ra, tương tự như với Nhật Bản, Phòng thí nghiệm Spiez đã hợp tác phát triển năng lực kiểm soát phóng xạ quốc gia ở Quần đảo Marshall. Các mẫu đã được phân tích đồng vị phóng xạ chi tiết ở Spiez. Báo cáo đầy đủ về các kết quả được gửi tới IAEA và chính quyền địa phương ở Quần đảo Marshall đã góp phần vào nghiên cứu giám sát toàn diện và các hoạt động so sánh dữ liệu ở đây.

Ông Marc Cadisch, Giám đốc Phòng thí nghiệm Spiez cho biết: “Thỏa thuận này sẽ tăng cường sự hợp tác của chúng tôi với IAEA trong việc đẩy mạnh nghiên cứu về các hạt nhân phóng xạ trong môi trường sử dụng các tiêu chuẩn ISO”. “Sự hợp tác của chúng tôi sẽ nâng cao năng lực khoa học và kỹ thuật ở các quốc gia thành viên IAEA khác.”

Chu Minh Dương (biên dịch)

Nguồn: iaea.org

Trung tâm Hợp tác IAEA

Trung tâm hợp tác là tổ chức khoa học phối hợp với IAEA thực hiện nghiên cứu và phát triển, đào tạo ban đầu liên quan đến khoa học và công nghệ hạt nhân cũng như các ứng dụng an toàn và an ninh của chúng. Hiện có 47 Trung tâm hợp tác đang hoạt động nhằm giúp các quốc gia thành viên của IAEA đạt được các Mục tiêu Phát triển bền vững của Liên hợp quốc.

Ở Việt Nam, Trung tâm Hợp tác IAEA – VINATOM chính thức đi vào hoạt động từ ngày 4/4/2019. Trung tâm được xây dựng tập trung vào bốn hướng nghiên cứu chính là nghiên cứu nước bề mặt; kiểm soát chất lượng không khí, nghiên cứu đất đai và nông nghiệp; nghiên cứu môi trường biển. Đây là trung tâm hợp tác đầu tiên của IAEA được thành lập ở Việt Nam và là trung tâm thứ 6 ở Đông Nam Á, sau các cơ sở ở Phillipines, Indonesia và Malaysia.