Bài phát biểu của Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) nhân kỷ niệm 30 năm tai nạn nhà máy điện hạt nhân Chernobyl14:39:00 03/06/2016

Nhân dịp kỷ niệm 30 năm sau ngày xảy ra tai nạn nhà máy điện hạt nhân Chernobyl (Ukraina) vào tháng 4 năm 1986, ông Yukiya Amano, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đã có bài phát biểu đánh dấu mốc kỷ niệm này, sau đây là toàn văn của bài phát biểu.

Ông Yukiya Amano, Tổng Giám đốc IAEA (Ảnh: D.Calma/IAEA)

Kính thưa các Quý vị,

Tai nạn hạt nhân xảy ra ở Chernobyl là vụ tai nạn hạt nhân nghiêm trọng nhất trong lịch sử thế giới và là một bi kịch lớn của nhân loại.

Nhân dịp kỷ niệm 30 năm sau tai nạn, chúng ta hồi tưởng lại với sự kính trọng và cảm phục đối với những người đã thiệt mạng trong các hoạt động cứu hộ và khắc phục.

Hàng trăm nghìn người đã bị ảnh hưởng bởi bức xạ mức cao. Khoảng 350.000 người dân ở các khu vực bị nhiễm xạ nghiêm trọng buộc phải đi sơ tán. Đây là sự tổn thương sâu sắc đối với những người dân bị ảnh hưởng và gây ra tác động lâu dài đến cuộc sống của họ. Nỗi đau này không bao giờ có thể quên.

Kể từ năm 1986, mức độ phóng xạ trong môi trường đã giảm xuống hàng trăm lần do các quá trình tự nhiên và các biện pháp ứng phó. Hầu hết những vùng đất bị nhiễm phóng xạ hiện nay đã an toàn và được sử dụng phục vụ hoạt động kinh tế.

IAEA đã hỗ trợ sâu rộng cho các khu vực bị ảnh hưởng do thảm họa này.

Chúng tôi đã có những đóng góp quan trọng trong việc khắc phục các thành phố và các vùng đất nông nghiệp bị ảnh hưởng, giám sát phơi nhiễm bức xạ đối với con người và phổ biến thông tin rộng rãi.

Những hỗ trợ đó vẫn tiếp tục đến ngày hôm nay.

Ví dụ như, ở Ukraina, chúng tôi vẫn tiếp tục giúp đỡ trong công tác chấm dứt hoạt động và tháo dỡ các lò phản ứng và quản lý chất thải phóng xạ tại địa điểm nhà máy điện hạt nhân Chernobyl. Đồng thời, chúng tôi cũng đang hỗ trợ một dự án vùng về quản lý bức xạ ở những khu vực bị bỏ hoang.

Ở Belarus, chúng tôi đã hỗ trợ quản lý các khu rừng trong vùng bị ảnh hưởng do vụ tai nạn và giúp đỡ các đối tác của chúng tôi để triển khai các công nghệ khắc phục hậu quả về môi trường.

Thưa Quý vị,

Sự kiện Chernobyl đã dẫn đến một bước tiến nhảy vọt trong hợp tác toàn cầu về an toàn hạt nhân. Các quốc gia có điện hạt nhân đã bắt đầu chia sẻ các thông tin và kinh nghiệm, theo cách thức chưa từng có trong tiền lệ trước đó. Vai trò của IAEA về an toàn hạt nhân đã được nâng cao. Các tiêu chuẩn, quy chuẩn an toàn của IAEA cũng đã được mở rộng.

Các công cụ pháp lý quốc tế quan trọng đã được thông qua, trong đó có Công ước về An toàn hạt nhân. Hiện nay, đã có một hệ thống ứng phó được điều phối quốc tế với Trung tâm Sự cố và Khẩn cấp của IAEA đặt tại Trụ sở IAEA.

Đồng thời, một hệ thống đánh giá đồng cấp của IAEA cũng đã được thiết lập, liên quan đến việc huy động các đội ngũ chuyên gia quốc tế để tư vấn cho các quốc gia về an toàn trong vận hành các lò phản ứng hạt nhân hay sự hiệu quả của hệ thống pháp quy.

Thưa Quý vị,

Mặc dù có những tiến bộ kể từ sau thảm họa Chernobyl nhưng thế giới đã phải đối mặt với một vụ tai nạn nghiêm trọng khác, đó là tai nạn xảy ra tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi (Nhật Bản) vào năm 2011.

Đây là một lời nhắc nhở rất đau buồn rằng một tai nạn hạt nhân nghiêm trọng có thể xảy ra thậm chí ở một quốc gia có công nghệ tiên tiến với một chương trình hạt nhân trưởng thành.

5 năm kể từ sau tai nạn hạt nhân Fukushima Daiichi đã có nhiều cải thiện đáng kể về an toàn hạt nhân trên toàn thế giới.

Tuy nhiên, bài học quan trọng từ hai tai nạn hạt nhân Chernobyl và Fukushima Daiichi cho tất cả những người tham gia vào chương trình điện hạt nhân, gồm các tổ chức vận hành, Chính phủ và các cơ quan pháp quy, đó là không bao giờ được xem thường vấn đề an toàn, phải loại bỏ sự tự mãn bằng mọi giá.

An toàn hạt nhân trước hết là trách nhiệm của mỗi quốc gia. Nhưng các tai nạn có thể vượt qua giới hạn biên giới, do đó việc hợp tác quốc tế về an toàn hạt nhân một cách hiệu quả là sống còn. IAEA đóng vai trò đi đầu trong việc đưa các quốc gia lại gần với nhau để duy trì các tiêu chuẩn an toàn cao nhất.

Chúng tôi luôn luôn cam kết giúp đỡ các quốc gia thành viên của IAEA là sẽ làm tất cả mọi thứ mà con người có thể làm để đảm bảo các tai nạn hạt nhân như ở Chernobyl và Fukushima Daiichi sẽ không bao giờ xảy ra.

Xin cảm ơn./. 

Trung tâm Thông tin và Tư vấn hạt nhân, Cục NLNT

(Biên dịch từ IAEA.org)

Google translate
Liên kết
  • Bộ Khoa học và Công nghệ
    Bộ Khoa học và Công nghệ
Thư viện ảnh
Đối tác
Media
Thống kê truy cập