Khoa học hạt nhân giúp Bangladesh tăng gấp ba sản lượng gạo10:01:00 29/05/2017

Các giống lúa mới được tạo ra nhờ sử dụng công nghệ hạt nhân đã giúp Bangladesh tăng sản lượng gạo gấp 3 lần trong vài thập kỉ qua. Điều này cho phép Bangladesh giữ được tăng trưởng kinh tế trong khi dân số gia tăng nhanh chóng. Hiện nay, Bangladesh có một nguồn cung cấp gạo an toàn, ổn định nước này đang chuyển dịch từ nhập khẩu sang xuất khẩu gạo.

Binadhan-7 là một sản phẩm tiêu biểu được tạo ra nhờ công nghệ hạt nhân tại Bangladesh, đó là một giống lúa được các nhà khoa học tại Viện nghiên cứu Nông nghiệp hạt nhân Bangladesh (BINA) nghiên cứu và phát triển, với sự hỗ trợ của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO). Giống lúa này được phát triển thông qua quá trình sử dụng công nghệ bức xạ kết hợp kỹ thuật nhân giống đột biến thực vật. Hiện nay, Binadhan-7 trở thành giống lúa phổ biến ở phía Bắc của Bangladesh, giúp những người nông dân và người lao động ổn định thu nhập và có việc làm trong cả năm.

Điều khiến Binadhan-7 vượt qua nhiều giống lúa địa phương chính là thời gian sinh trưởng ngắn và năng suất cao. Các giống lúa địa phương được trồng ở miền Bắc cho năng suất  khoảng 2 tấn gạo/ha và thời gian sinh trưởng là 150 ngày. Trong khi Binadhan -7 có năng suất khoảng 3,5-4,5 tấn gạo/ha và thời gian sinh trưởng chỉ là 115 ngày.

Theo BINA, kể từ khi được trồng lần đầu tiên vào năm 2007, Binadhan-7 đã giúp cải thiện cuộc sống của hơn 20% số người sống ở khu vực phía bắc.

Trên toàn thế giới có hơn 3.000 giống cây trống đã được nghiên cứu và nhân rộng bằng cách sử dụng các kỹ thuật nhân giống đột biến. Những giống đột biến này sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu lương thực toàn cầu khi dân số thế giới tăng nhanh và điều kiện môi trường không thuận lợi. Điều này có thể giúp ngăn ngừa nạn đói, một vấn đề mang tính toàn cầu được nhấn mạnh gần đây bởi Tổng thư kí liên hợp quốc Antonio Guterres.

Ông Ljupcho Jankuloski - Quyền Trưởng phòng Chăn nuôi và Di truyền thực vật thuộc Ban hợp tác của FAO và IAEA về Kỹ thuật hạt nhân trong lương thực và nông nghiệp cho biết: ‘Nhiều nhà khoa học trên thế giới đang hướng tới nhân giống cây trồng biến đổi gen vì phương pháp này cho phép chọn lọc tự nhiên theo hướng thích nghi nhanh và nuôi cấy những đặc tính mong muốn vào các giống cây trồng. Phương pháp này giúp tiết kiệm thời gian và kinh phí cho các nhà nghiên cứu, trong khi đó các loại giống cây trồng này giúp những người nông dân đảm bảo lương thực và tiết kiệm chi phí. Đối với nhiều nông dân, các giống cây trồng này thực sự là một yếu tố thay đổi cuộc sống.

Không bữa ăn nào có thể thiếu gạo

Các giống lúa mới như Binadhan-7 đã giúp giải quyết nhu cầu lương thực chủ yếu tại Bangladesh. Nhiều giống lúa mới đã được phát triển để cung cấp sản lượng gạo nhiều hơn so với các giống lúa địa phương, có nghĩa rằng sẽ có nhiều gạo hơn để ăn và bán.

Ông Mohammad Moinuddin Abdullah - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp - cho biết: “Đối với nhiều người Bangladesh, gạo không thể thiếu trong các bữa ăn. Dân số được dự báo sẽ vào khoảng 195 triệu người vào năm 2030, điều này sẽ tạo ra áp lực vô cùng lớn cho ngành lúa gạo”.

Hơn 36 triệu tấn gạo được sản xuất và tiêu thụ hàng năm ở Bangladesh biến nước này thành quốc gia sản xuất và tiêu thụ gạo lớn thứ 4 trên thế giới. Quốc gia này hiện cũng là nước xuất khẩu gạo thường xuyên trong khu vực.

Ông Moinuddin Abdullah còn cho biết: “Chúng tôi phải áp dụng mọi công nghệ để tăng cường sản xuất nhằm đảm bảo an ninh lương thực. Đó là lý do tại sao chúng tôi rất quan tâm tới nghiên cứu nông nghiệp, thông qua đó chúng tôi có các giống cây trồng mới”.

Các mùa vụ mới dồi dào

Mười ba giống lúa mới đã được phát triển bởi BINA, một phần thông qua chương trình hợp tác kỹ thuật của IAEA, sử dụng nhân giống đột biến cây trồng từ những năm 1970. Đây là một trong số hơn 40 giống cây trồng được phát triển nhờ kỹ thuật này ở Bangladesh. Các giống cây trồng khác bao gồm: đậu lăng, đậu xanh, đậu phộng, hạt mù tạc, hạt vừng, đậu nành, đay, cà chua và lúa mì.  

Những giống lúa mới này giúp nông dân Bangladesh giải quyết các vấn đề lâu dài như thiếu nước, hạn hán, đất nhiễm mặn, thoái hóa đất - những nguyên nhân làm cho mất mùa và làm cho đất nông nghiệp không sử dụng được. Tình trạng này ngày càng trở nên tồi tệ hơn do quá trình biến đổi khí hậu.

Ông Mohammad Shamsher Ali - Tổng giám đốc của BINA - cho biết: “Nhân giống đột biến cây trồng đã chứng tỏ là công cụ tiềm năng và hiệu quả để cải tiến các giống cây trồng từ đó giúp đảm bảo an ninh lương thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu”.

Nhân giống đột biến cây trồng

Nhân giống đột biến cây trồng là quá trình chiếu xạ hạt giống, nhánh cây hoặc các mảnh lá mầm bằng bức xạ, như tia gamma. Các hạt giống hoặc các vật liệu đã được chiếu xạ sau đó được gieo trồng trong một môi trường nuôi cấy vô trùng để tạo ra các cây con. Các cây con sẽ được nhân lên và kiểm tra các đặc tính của chúng. Chọn giống dựa trên chỉ thị phân tử được sử dụng để đẩy nhanh việc chọn lựa các cây có các đặc tính mong muốn, mang theo các gen có lợi.

Nhân giống đột biến cây trồng không liên quan tới biến đổi gen, phương pháp này sử dụng nguồn gen của thực vật và bắt trước quá trình tự nhiên của đột biến tự phát. Bằng cách sử dụng bức xạ, các nhà khoa học có thể rút ngắn thời gian cần thiết để nhân giống mới và cải tiến nhiều giống cây trồng.  

 

Vũ Anh Tuấn, Trung tâm TT TVHN

Tổng hợp từ nguồn IAEA

Tin Tức khác
Google translate
Liên kết
  • Bộ Khoa học và Công nghệ
    Bộ Khoa học và Công nghệ
Thư viện ảnh
Đối tác
Media
Thống kê truy cập